Oezbekistan en Kirgistan: Langs de legendarische zijderoute / Dagprogramma

Oezbeekse man. / Foto: © 2014 Hendrikje Nouwens. Ca. 80% van de landbouwgrond in Oezbekistan wordt gebruikt voor katoenteelt. / Foto: © Shuhrataxmedov.
Markt in Samarkand. / Foto: © Betta27.
Abdul Aziz Khan Madrassa, Boechara. / Foto: © 2014 Hendrikje Nouwens.
Stoffenkraam in Oezbekistan. / Foto: © 2014 Hendrikje Nouwens.
Het Gour-Emir ('graf van de emir') in Samarkand. / Foto: © Ramón.
Oezbeekse vrouwen in prachtige aquamarijnkleurige kledij. / Foto: © 2014 Hendrikje Nouwens.Kirgizische ezelrijder. / Foto: © Simon Garbutt.
Het Issyk Koelmeer vanuit de lucht. / Foto: © september 1992, NASA.Kirgizische man met tradtiionele hoed. / Foto: © www.flickr.com/photos/gusjer/.
De kleurrijke Osh-bazaar in Bisjkek. / Foto: © Bala Biott.

Dag 1: Heenreis van Amsterdam naar Tasjkent

Vlucht van Amsterdam naar Tasjkent, de hoofdstad van Oezbekistan. 

  • Vlucht van Amsterdam naar Tasjkent

Dag 2: Tasjkent

Aankomst in de vroege ochtend in Tasjkent. Transfer naar ons hotel. Vandaag hebben we een rustige dag in Tasjkent, maar u meteen al wandelt in Oriëntaalse sferen.

  • Transfer naar het hotel 
  • Vrije tijd in Tasjkent
  • Diner en overnachting in ons hotel in Tasjkent

Dag 3: Tasjkent – Boechara (Oezbekistan)

We vertrekken met de trein naar UNESCO Werelderfgoedstad Boechara (08.30- 15.20 uur). Onderweg zien we het Centraal-Aziatische leven aan ons voorbij trekken. We ontmoeten Oezbeken in de trein. De rit voert langs uitgestrekte katoenvelden, die voor een belangrijk exportproduct van Oezbekistan zorgen. 

Halverwege de treinreis rijden we het district van Boechara binnen. In de jaren '70 is hier een natuurpark ingericht ter bescherming van de fauna en flora, waaronder het damhert van Boechara, de fazant van Amou Daria, de woestijnkat, de jakhals, de antilope, de wolf en de grijze varaan. De plantenwereld heeft zich ook aangepast aan de harde omstandigheden: de saxoul is een boom kan groeien in een zouthoudende bodem. Het hout van deze boom is zo compact dat het niet drijft. Met een beetje geluk krijgen we nog herders te zien die gezeten op de rug van een kameel op hun dieren passen. De kameel is al gedurende eeuwen het transportmiddel bij uitstek langs de Zijderoute.
In Boechara verblijven we in een 3-sterrenhotel. Het diner is in het hotel.

Na het diner kunnen we gelijk een stadswandeling maken, wat zeer de moeite waard is; we bevinden ons gelijk de wereld van 1001-Nacht! 

  • Treinreis van Tasjkent naar Boechara
  • Uitgestrekte Oezbeekse katoenvelden
  • Rondtrekkende herders
  • Diner en overnachting in ons hotel in Boechara

Dag 4: Boechara (Oezbekistan)  

Een hele dag voor sprookjesachtig Boechara. Ofschoon het ontstaan van Boechara nog verder in de tijd teruggaat - deze is verbonden aan het lot van het Sogdiaanse koninkrijk, veroverd door Alexander de Grote - is de huidige naam ontleend aan een klooster (vikhara in het Sanskriet) dat aan de 9e-eeuwse Zijderoute lag. Boechara fungeert op beslissende historische momenten steeds als een religieuze haard en toevluchtsoord voor vervolgden. 

Na de inname van Boechara door de Arabieren in 709 wordt Boechara in 892 een belangrijk kalifaat onder de Samaniden. We bewonderen hier het mausoleum van Ismaïl Samani, dat ondanks zijn bescheiden afmetingen een monumentaal karakter heeft dankzij een streng systeem in de verhoudingen. Toen de islam in de 10de eeuw zijn opmars kende, droeg Boechara hiertoe bij via beroemde telgen als Abou Ali Ibn Sina, bij ons beter bekend als Avicenne, de Aristoteles van de Middeleeuwen, dichter, geleerde en dokter, auteur van de Canon, gedurende eeuwen het basiswerk voor studenten geneeskunde. Roudaki en Dakiki, twee dichters, laten in hun werk de Perzische taal, lang onderdrukt door de Arabieren, schitteren.

We wandelen naar het Registanplein, gedomineerd door de Ark, versterkte residentie van de emirs tot 1920. De Kalianminaret (Grote Minaret) beheerst met haar 47 m het Poï-Kaliancomplex (Voet van de Grote) en is via een kleine brug verbonden met de Kalianmoskee (Grote Moskee). Deze minaret diende niet enkel om de gelovigen tot het gebed op te roepen, maar was tevens een baken voor karavanen die door de woestijn trokken. Aan de andere kant van het plein bevindt zich de Mir-i-Arab-madrassa, een mooi voorbeeld van de bouwstijl onder de Cheibaniden (16de eeuw). 

De Ulugbek-madrassa uit de 15de eeuw is de oudste theologische hogeschool van Centraal-Azië. Op dezelfde as werd de Khan Abdalaziz-madrassa met haar mooie majolica’s opgetrokken in opdracht van een vorst die interesse toonde voor de mystieke poëzie. Boechara, traditioneel een religieus en intellectueel centrum, gaf overigens in de 14de eeuw de richting van het Nakshandisme aan de islam, een vorm van soefisme.

We bezoeken de eigenaardige Tchor Minar, met - zoals de naam aangeeft - “vier minaretten”, vroeger een toegangspoort tot een madrassa. Rond de mooie waterpartij van Liab-i-Khaouz (“oever van het bassin”) is de ziel van pre-Sovjet Centraal-Azië nog tastbaar aanwezig. Het is aangenaam hier een ogenblik in een theehuis te vertoeven ... In 1620 werd hier een U-vormig complex gebouwd, dat de inspiratie vormde voor het Registan in Samarkand. We horen over het architecturale geheel van het Graf van Bakhauddin Naqshband dat dateert uit de 15de en 16de eeuw. Het is een bedevaartsoord, niet enkel voor de Centraal-Aziatische moslims, maar ook voor die uit de Kaukasus.

We gaan naar een bazaar met borduurwerk, pelsen en het beroemde karakoel (astrakan). Niet ver hiervandaan staat het standbeeld van Nasreddine Afandi, zinnebeeld van het Oezbeekse gezond verstand en held van talrijke anekdotes.
De overnachtingen zijn in een 3-sterrenhotel in Boechara.

Vanavond kunt u een Oriëntaalse avond meemaken ( facultatief).

Dag 5: Van Boechara naar Samarkand, 'het Rome van het oosten' (Oezbekistan)

Na het ontbijt vertrekken we naar UNESCO Werelderfgoedstad Samarkand (ca. 215 kilometer). We horen over Shachrissabz (60 km) ten zuiden van Samarkand, de 'groene stad', het oude Kech, waar Tamerlan in 1336 het levenslicht zag. Hij liet er tussen 1374 en 1396 het Ak-Saraï optrekken, het immense 'witte paleis'. 

Nog in de ochtend beginnen we met de kennismaking van Samarkand, een boeiende stad met vele bijnamen, zoals 'de parel van de islam' en 'het Rome van het Oosten' Samarkand schitterde gedurende 25 eeuwen. Het bood als Sogdiaans koninkrijk gedurende meer dan drie jaar weerstand aan de aanvallen van Alexander de Grote. Onder de Seluciden was Samarkand door de handelaars alom vertegenwoordigd op de Zijderoute, van Byzantium tot in China.

Na de wreedaardige aanval door de Arabieren in 712 herwint de stad haar volle glorie onder de Samaniden (9de-10de eeuw), om opnieuw in rook op te gaan onder de aanvallen van Genghis Khan in 1220. Eens temeer zou de stad herrijzen uit de as van zijn voorstad. De stad waarmee we vandaag kennis maken, is vooral de stad van Tamerlan, Timour Leng (de 'kreupele van ijzer'), die er de hoofdstad van de wereld van wilde maken, en de stad van zijn kleinzoon Oulougbek, die haar promoveerde tot zetel der wetenschappen.  

Overnachting in ons hotel in Samarkand.

  • Uitgebreide stadsexcursie Samarkand
  • Registan
  • Diner en overnachting in ons hotel in Samarkand

Dag 6: Samarkand & Tasjkent (Oezbekistan)

Vanochtend hebben we nog de hele ochtend de tijd voor het vervolg van onze stadsexcursie door Samarkand. Het bekendste monument is de Gour-Emir ('Graf van de Emir'), dat Tamerlan had voorbestemd als mausoleum voor zijn geliefde kleinzoon Moukhammed-Sultan. Toen Tamerlan, 'de gesel Gods', de man van de 100.000 schedels in Bagdad, in 1405 stierf, werd zijn lichaam opgebaard in een graf van donkergroen nefriet. Het evenwicht tussen kracht en verfijning wordt nog geaccentueerd door de twee mausolea die de Gour-Emir aan beide zijden flankeren. 

Aansluitend bezoeken we de Bibi-Khanym-moskee, waarmee Tamerlan alle monumenten die hij ooit gezien had wou overschaduwen.

Na de lunch rijden we  door de 'Steppe van de Honger' terug naar Tasjkent, een afstand van 280 km. Op weg naar Tasjkent steken we de andere grote stroom van het Aralmeer over, de Syr-Daria.

’s Avonds komen we  aan in Tasjkent, de hoofdstad van Oezbekistan. We zien zowel de oude als de nieuwe stad. In de ‘nieuwe’ stad, die overigens 2.000 jaar oud is maar door een aardbeving in 1966 enorm is verwoest, is duidelijk de Sovjetstijl te herkennen. Iedere Sovjetrepubliek nam de wederopbouw van een stadswijk op zich. De Oezbeekse stijl ontdekken we in moderne gebouwen zoals het Raadhuis van de Ministers, het theater Khamza, de Televisietoren. en in de metro (de enige in Centraal-Azië, 22 stations, 240 seconden tussen de treinstellen), maar meer nog in het urbanisme: een derde van de stad wordt ingenomen door tuinen en parken en tal van fonteinen.

Dag 7: Hele dag in Tasjkent – avondvlucht naar Bisjkek (Kirgistan)

Door de nieuwe stad keren we terug in de oude oriëntaalse tijd. In de 18de eeuw telde Tasjkent 18 karavanserais en ongeveer 5.000 winkeltjes: het fungeerde immers de voorbije eeuwen als centrum van handel en nijverheid, op het kruispunt van karavaanroutes. De animistische en sjamanistische Oezbeken van toen werden fervente moslims. Ze nemen een merkwaardige plaats in binnen de islamitische wereld en cultuur. De monumenten van de oude stad zijn evenveel getuigen van dit grootse verleden: de madrassa Barak-Khana, het mausoleum van Kaffab Chachi, opgericht in de 16de eeuw ter ere van een in 976 overleden theoloog, en de madrassa Koukeldach, eveneens uit de 16de eeuw. Deze laatste madrassa werd gebruikt om overspelige echtgenotes vanaf te gooien. De turkooizen koepels van de gigantische hammam (Turks bad) getuigen van de levendige traditie van deze oude oosterse instelling. 

Vanmiddag kunt u de hele middag vrije tijd nemen in de Bazaar van Isk-juva of op eigen gelegenheid Tasjkent bekijken. Een aanrader zijn de talrijke tchaïkhana, de theehuizen.

In de avond vliegen wij naar Bisjkek (korte vlucht), de hoofdstad van Kirgistan. Voor liefhebbers is er een lezing over Oezbekistan anno nu (de economische, politieke en sociale situatie van het land). Overnachting in ons hotel in Bisjkek.

Dag 8: Van hoofdstad Bisjkek naar de prachtige natuur in de bergen bij het Son Kul-meer (Kirgistan)

Na het ontbijt in ons hotel vertrekken we naar het Son Kul-meer. Kirgistan is nog nauwelijks ontdekt door toeristen en dat is voor ons fijn ook al zou je de vriendelijke mensen in Kirgistan meer bezoekers gunnen. Onderweg horen we verhalen over de levenswijze van de Kirgiezen, over de Sovjettijd binnen de USSR, over de verhouding met Rusland vandaag de dag en over hun maatschappelijke situatie. We rijden via hoge bergpassen naar een schitterend bergplateau op 3016 meter hoogte. Het bergachtige gebied is overweldigend. Marco Polo had al grote moeite om deze bergketen te passeren.

Onderweg stoppen we in Kochkor, een typisch Kirgizisch dorpje waar we het gewone leven kunnen zien en een kopje koffie kunnen drinken. We maken kennis met de nomadencultuur en we zien hun joerten (Kirgizische vilten tenten) aan ons voorbij trekken.  We rijden hoger en hoger de bergen in en overnachten in een joert in het Son Kul-gebied. Zeer bijzonder is de stilte, de rust en de mystieke levenswijze van de Kirgizische nomaden.

  • Son Kul-meer
  • Kirgizisch bergdorp Kochkor
  • Het leven van de gewone Kirgiezen
  • Kirgizische maaltijd bij de nomaden
  • Diner en overnachting in een Kirgizische joert

Dag 9: Nomaden en natuur (Kirgistan)

Kirgistan is een unieke belevenis. We ontwaken op het dak van de aarde in onze joert en zullen een typisch Kirgizisch ontbijt geserveerd krijgen met (voor de liefhebbers) Koessmismelk.

We zien de nomadenherders met hun vee en horen over hun oude tradities en over hoe zij hun paarden van de lage gebieden naar de hoge bergen brengen. We hebben volop gelegenheid om prachtige foto’s te maken. Daarna rijden we door naar het Issyk Koel-meer. Onderweg bezoeken we een buitenmuseum met de rotstekeningen (petrogliefenopenluchtmuseum) en het regionale museum in Cholpon Ata.

We overnachten in ons hotel bij het Issyk Koel-meer.

  • Traditioneel Kirgizisch ontbijt met Koessmismelk
  • Nomaden
  • Volop gelegenheid tot fotograferen
  • Issyk Koel-meer
  • Petrogliefen
  • Diner en overnachting in een eenvoudig hotel bij het Issyk Koel-meer

Dag 10: Kirgizische natuur en Bisjkek (Kirgistan)

Vandaag opnieuw veel natuur, nomadenstammen onderweg, fotogelegenheden en een kort bezoek aan de oude Buranatoren midden in het natuurlandschap.

We rijden door naar de hoofdstad Bisjkek en we kunnen deze hoofdstad op eigen gelegenheid verkennen. 

  • Natuur
  • Buranatoren in de Chuy-vallei
  • Hoofdstad Bisjkek
  • Diner en overnachting in ons hotel in Bisjkek

Dag 11: Stadsexcursie Bisjkek en terugvlucht naar Nederland

Na ons ontbijt beginnen we de stadsexcursie. We zien het Overwinningsplein, het Staatsmuseum, de Beeldengalerij, het Ala Too Plein en ervaren de gezellige Kirgizische restaurantjes en terrasjes. De Osh-bazaar is een prachtige oriëntaalse markt waar we heerlijk vrije tijd hebben om relaxed rond te kijken. Bovenal is het meest opvallende van deze Kirgiezen dat ze zo ontzettend vriendelijk en aardig zijn. Waar je maar bent, in de stad of in de bergen, u zult versteld staan hoeveel openheid en warmte deze mensen met zich meedragen.

In de avond vliegen we terug naar Nederland.    

  • Stadsexcursie Bisjkek
  • Osh-bazaar
  • Terugvlucht van Bisjkek naar Nederland